Atilla Kantarcı
[email protected]
OYUNLARIMIZ
16 Ekim 2020 06:04Evlerimizin bahçeli, mahallelerimizin mahalle gibi olduğu yıllarda biz Malatya’lı çağaların en sevdiği oyunlar sülü deynek modern ismiyle çelik çomak, develeme yani topaç çevirme, yedi tuğla, hombek yani birdir bir, Adıyaman hombegi, uzun eşşek!, köşe kapmaca, gaggılama, golum kıssa, beş taş, hollik, körebe, bilya yani bilye veya misket, göz yumma yani saklambaç, yakalamacılık, hayfene kurma, ayak yere basmaz hop cambaz, ip atlama, çizgiye gazoz kapağı atma, istop, topla oynanan ortada sıçan, minyatür kale futbol maçı, voleybol, sakız'lardan çıkan artist, futbolcu resimleriyle oynadığımız oyunlar, genelde kızların oynadığı seksek, aklıma gelen oyunlarımızdı.
Eşli oyunlarda takım kurulurken genellikle :
İ beni
Yedim seni
Bana eş gerek
Al eşini tekerlemesiyle eşler seçilirdi.
Oyuna başlamak için kısa çöp çekme, yazı tura atma veya avuçta taş bulma yöntemiyle sıra belirlenirdi.
Biz Malatya’lı çağaların en sevdiği oyun batılılıların çelik çomak dediği bizim ise “sülü deynek” dediğimiz oyundu.
Dilerseniz, neredeyse tamamen unutulmaya yüz tutan bu geleneksel oyunumuzun nasıl oynandığını hatırlayalım.
Malatya geleneksel oyunlarının en büyük özelliği oyun için gerekli malzemelerin kolay yoldan bağdan, bahçeden yani doğadan temin edilebilir olmasıydı. Sülü deynek de her an her bahçede bulunabilen malzemelerle oynanan bir oyundu.
Sülü deynek en az iki kişi ile oynanırdı. Oyun için iki deynek (sopa) ve iki büyükçe taşa ihtiyaç vardı. Bu deyneklerden birinin uzun ve elde kavranacak şekilde düzgün diğerinin ise kısa ve sağlam olması gerekirdi.
Kısa olanına sülü, uzun olanına da deynek derdik. Belirli bir aralıkla yerleştirilen iki taşa da “gadı” derdik.
Oyun için gereken malzemeleri saydıktan sonra dilerseniz oyunu anlatmaya geçeyim:
Kale dediğimiz iki taş sülüye uygun olarak yerleştirildikten sonra oyun başlardı.
Oyuna başlayan oyuncunun temel amacı, deynek ile gadının üstüne yatay vaziyette konulan sülüye dokunup havaya kaldırdıktan sonra mümkün olan en sert ve düzgün şekilde sülüye vurup sülünün gidebileceği en uzak mesafeye kadar gitmesi ve rakip oyuncunun sülüyü yakalayamamasıydı.
Bu oyunda dört vuruş şekli vardı. Birincisi düz vuruştu. Sülünün tek elle hafif havalandırılarak yapılan vuruştu. İkinci vuruş bacak arası dediğimiz vuruş şekliydi. Bu vuruşta Deynek her iki bacak arasından geçirilerek sülüye vurulurdu. Üçüncü vuruş şekli yan tuluğh denilen vuruşdu. En zor olan atış buydu. Deynek, her iki ayağın arkasından dolandırılarak vuruş yapılırdı. Dördüncü vuruş şekli de oşoş kulaktı. O vuruşta deynek bulunan kolun diğer kol tarafından çevrelenerek kulağın tutulması şeklindeki atıştı.
Oyunda yanma yani el değiştirme şu şekilde olurdu. Sülüyü rakip ekipten bir oyuncu havada yakalarsa ya da ebe olan oyuncu değnekle sülüyü vuramayacak yani Malatya tabiriyle “fıs geçecek” olursa ebelik el değiştirirdi.
Sülüyü yakalamanın en kolay yolu, ceketlerimizi çıkarıp, tersten kollarımızı geçirerek ceketi bir paraşüt haline getirip sülüyü ellerimiz acımadan yakalamaktı.
Düz atışta eğer sülü yakalanamamışsa rakip takım sülüyü gadıya doğru atar, ebe de deyneğiyle savunma yapar ve gelen sülüye vurmaya çalışırdı. Sülüye vurduktan sonra, sülünün düştüğü yer deynek boyuyla ölçülür ve kaç deynek boyu gelirse hanesine sayı olarak yazılırdı.
Bazı oyunlara başlanırken iki takım, gakkılamalı mı? Gakkılamasız mı? Diye anlaşarak oyuna başlarlardı. Eğer oyun gakkılamalıysa oyunun ceza kısmında ağır ceza ritüelleri olurdu.
Ceza olarak, Gakklılanan oyuncunun gözleri bağlanır ve diğer takımdan güçlü kuvvetli biri tarafından çevrilir ve başının iyice döndüğü anda bırakılırdı. Bırakılan oyuncunun “gadı” dediğimiz taşları bulması istenirdi.
Taşın birini kolayca bulunacak şekilde arkadaşları tarafından “gel sesime sesime” diyerek bulunması sağlanırdı. Diğer taş ise oralarda bol miktarda bulunan “mayıs” veya “ağhbun” dediğimiz inek pisliklerine bulanıp, yine “gel sesime sesime” nidalarıyla taşı bulması sağlanır ve taşı eline aldığında ne olduğunu anlar ve böylece bir gülüşme başlardı.
Selam olsun bu güzellikleri yaşamış Malatya’mın güzel insanlarına...
Yorumlar (0)
Yazarın Diğer Yazıları
HÜSEYİN KARATAY
29 Kasım 2025 06:04
KADİR ERİŞ
19 Kasım 2025 06:04
HASRET
06 Kasım 2025 06:04
HOŞ BULDUM!
09 Ekim 2025 06:04
ÇÖKEN EĞİTİM SİSTEMİ
06 Ekim 2025 06:04
HASAN MEŞELİ
01 Ekim 2025 06:04
ÖLÜM YILDÖNÜMÜNDE RAHMETLE ANIYORUM…
21 Eylul 2025 06:04
MALATYA’NIN FETHİNİN 924. YILI KUTLU OLSUN
19 Eylul 2025 06:04
KADİFE SESLİ SANATÇIMIZ İLHAN KIZILAY
17 Eylul 2025 06:04
ALİ ULVİ SÜLUKİOĞLU (SÜLÜKOĞLU AİLESİ)
11 Eylul 2025 06:04
ÖLÜM YILDÖNÜMÜNDE RAHMETLE ANIYORUM… KASAP SAMİ
05 Eylul 2025 06:04
Eren Bali
27 Ağustos 2025 06:04
…AĞLAMAYANA MEME YOK!
20 Ağustos 2025 06:04
Prof.Dr. Metin Sözen
06 Ağustos 2025 06:04
CUMALİ ÜNALDI
30 Temmuz 2025 06:04
FAHRİ ÇEKİRDEK
16 Temmuz 2025 06:04
NURETTİN SOYKAN TESİSLERİ
11 Temmuz 2025 06:04
MALATYASPOR SEVDALILARININ OKUMASI GEREKEN BİR YAZI.
30 Haziran 2025 06:04
UFUK ERBAŞ
04 Haziran 2025 06:04
NURETTİN SOYKAN
25 Mayıs 2025 06:04
KÜLTÜR VARLIKLARIMIZI BİR AN EVVEL AYAĞA KALDIRMANIZ GEREKMEZ Mİ?
14 Mayıs 2025 06:04
İPLİKÇİ PAZARI.
08 Mayıs 2025 06:04
MALATYA’LI FAHRİ
25 Nisan 2025 06:04
BİR KEZ DAHA YIKILDIK
16 Nisan 2025 06:04
SEZAİ YILMAZ
10 Nisan 2025 06:04
TAVİT KÖLETAVİTOĞLU
07 Nisan 2025 06:04
ÇAKIR DAYI
02 Nisan 2025 06:04
ESKİ BAYRAMLAR
27 Mart 2025 06:04
CEVAT ÇOBANLI
20 Mart 2025 06:04
MESUT PARLAK
10 Mart 2025 06:04
SİNEMA CADDESİ - BEŞ KONAKLAR
05 Mart 2025 06:04
ESKİ RAMAZANLAR
01 Mart 2025 06:04
YUNUSEMRE CADDESİ-DİĞER KANALBOYU
27 Şubat 2025 06:04
KANAL BOYU - KERNEK MAHALLESİ
20 Şubat 2025 06:04
ESKİ FOTOĞRAÇILAR
19 Şubat 2025 06:04
BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ…
05 Şubat 2025 06:04
SAATLİ MAARİF TAKVİMİ
29 Ocak 2025 06:04
AZİZLER CEGETİ
26 Ocak 2025 06:04
ALTERNATİF KAYSI ÜRÜNLERİ
24 Ocak 2025 06:04
KRİZİN FIRSATA ÇEVRİLEMEDİĞİ ŞEHİR!
15 Ocak 2025 06:04
SOKAKTAN GELEN SESLER
27 Kasım 2024 06:04
MAHALLEM…
21 Kasım 2024 06:04
BAKKAL AMCA
13 Kasım 2024 06:04
MALATYA’DA KIŞ HAZIRLIKLARI
21 Eylul 2024 06:04
MALATYA KADINLAR HAMAM KÜLTÜRÜ
05 Eylul 2024 06:04
HACELİ
30 Ağustos 2024 06:04
SOHBET
12 Mayıs 2024 06:04
SİNEMA CADDESİ SANAT SOKAĞI OLARAK DÜZENLENMELİDİR…
18 Nisan 2024 06:04
PEHLİVAN DOĞAN
04 Nisan 2024 06:04
HAYRETTİN ABACI
08 Mart 2024 06:04
HÜSEYİN CAHİT FIRAT
21 Ocak 2024 06:04
MIH OSMAN
08 Ocak 2024 06:04
MALATYALIYI NASIL TANIRSINIZ
04 Ocak 2024 06:04
KANTAR KAHVESİ
14 Aralık 2023 06:04
HÜRRİYET AİLE ÇAY BAHÇESİ
02 Aralık 2023 06:04
KERNEK AİLE GÖL GAZİNOSU
29 Kasım 2023 06:04
ÖZKAN AKBULUT
24 Kasım 2023 06:04
HATIR İÇİN…
05 Ekim 2023 06:04
DEGİRMANLARIMIZ…
29 Eylul 2023 06:04
NEŞET ERTAŞ’ RAHMETLE ANIYORUM…
27 Eylul 2023 06:04
MALATYA’NIN FETHİ
23 Eylul 2023 06:04
BERBERLER
21 Eylul 2023 06:04
FAHRİ ÖZYILDIRIM
06 Eylul 2023 06:04
GARCI GELDİ HANIM
24 Ağustos 2023 06:04
DEVE CENGİZ
17 Ağustos 2023 06:04
MIŞ GİBİ YAPANLARA!…
10 Ağustos 2023 06:04
HADİ DAYI
07 Ağustos 2023 06:04
SUCEYİN KÖPRÜSÜ…
06 Temmuz 2023 06:04
ESKİ BAYRAMLAR
27 Haziran 2023 06:04
MAMİKANLI VAHAP AĞA
02 Haziran 2023 06:04
HEY GİDİ GÜNLER HEY
21 Mayıs 2023 06:04
FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU
16 Mayıs 2023 06:04
HASAN DERİNKÖK (HASAN BEG)
12 Mayıs 2023 06:04
NURETTİN SOYKAN
06 Mayıs 2023 06:04
EŞREF BİTLİS
04 Mayıs 2023 06:04
TURAN EMEKSİZ
29 Nisan 2023 06:04
SITMAPINARI
08 Nisan 2023 06:04
YERİNDE DÖNÜŞÜM…
20 Mart 2023 06:04
GELECEĞİMİZ İÇİN MALATYA’LILIK BİLİNCİ OLUŞTURMALIYIZ…
04 Mart 2023 06:04
ŞEHRİMİZ YENİDEN İNŞA EDİLİRKEN…
27 Şubat 2023 06:04
HAZİN BİR MÜTEAHİT HİKAYESİ…
23 Şubat 2023 06:04
KAYBOLAN MESLEKLER: SEYYAR BİLEYCİLER
07 Ocak 2023 06:04
AZİZLER CEGETİ
31 Aralık 2022 06:04
KADİR AĞA
17 Kasım 2022 06:04
ARGUVANSPOR
21 Ekim 2022 06:04
ADAB-MUAŞERET
16 Ekim 2022 06:04
Fevzi Yener
07 Ekim 2022 06:04
MALATYA’DA KIŞ HAZIRLIKLARI
30 Eylul 2022 06:04
BOZKIRIN TEZENESİ… ÖLÜM YILDÖNÜMÜNDE SAYGILARIMLA…
25 Eylul 2022 06:04
ADNAN IŞIK
25 Ağustos 2022 06:04
CİNGENLİK
19 Ağustos 2022 06:04
MALATYA’DA LAKAPLAR
17 Temmuz 2022 06:04
ORDUZU MAHALLE KARARI!…
07 Temmuz 2022 06:04
ADIYAMANLI HACI DAYI
01 Temmuz 2022 06:04
BİR ŞEYLER EKSİK
17 Haziran 2022 06:04
TEZE CAMİ NEDEN ÖNEMLİ
01 Mayıs 2022 06:04
MALATYALIYI NASIL TANIRSINIZ
11 Mart 2022 06:04
MEZARLIK KUMARCILARI!
25 Şubat 2022 06:04
AKLIMA MUKAYYET OL
15 Şubat 2022 06:04
HÜSEYİN DOĞAN DEDE
06 Şubat 2022 06:04
MALATYA KADINLAR HAMAM KÜLTÜRÜ
04 Şubat 2022 06:04
VELİLERİMİZ (ONYEDİLİ)
18 Ocak 2022 06:04
MALATYA SOHBET KÜLTÜRÜ
24 Aralık 2021 06:04
HÜSEYİN BEG KÖRPÜSÜ
17 Aralık 2021 06:04
MALATYA KUYUMCULAR ÇARŞISI,
08 Kasım 2021 06:04
GELECEĞİMİZ İÇİN MALATYALILIK BİLİNCİ OLUŞTURMALIYIZ
04 Kasım 2021 06:04
BESLENME ALIŞKANLIĞIMIZ
31 Ekim 2021 06:04
ÇİN SEDDİ
15 Ekim 2021 06:04
ASLANTEPENİN GELECEĞİ İÇİN ÇOK ÖNEMLİ BİR KONU!
07 Ekim 2021 06:04
2021 UNESCO AHİLİK YILI!
23 Eylul 2021 06:04
BUNLAR DA MI YALAN
10 Eylul 2021 06:04
NEREDE O ESKİ KOMŞULUKLAR
24 Ağustos 2021 06:04
Bir Malatyalıyı nasıl tanırsınız?
08 Ağustos 2021 06:04
BOHÇACI GELDİ HANIM
08 Ağustos 2021 06:04
ASLANTEPE
27 Temmuz 2021 06:04
GEL DE ARAMA...
24 Temmuz 2021 06:04
NELER OLUYOR MALATYADA...
10 Haziran 2021 06:04
SEVCAN ORHAN MALATYADA
31 Mayıs 2021 06:04
GANERENİN YÜKÜNÜ ÇEKENLER VE YOĞURTÇU BAZARI
29 Mayıs 2021 06:04
ESKİ BAYRAMLAR
15 Mayıs 2021 06:04
Şahin Tepesi
07 Mayıs 2021 06:04
ÖLÜM YIL DÖNÜMÜNDE RAHMETLE ANIYORUM... NURETTİN SOYKAN
06 Mayıs 2021 06:04
KERNEK...
01 Mayıs 2021 06:04
MALATYADA İLK RADYO
23 Nisan 2021 06:04
SIĞIRA GATMA
02 Nisan 2021 06:04
ÇANAKKALE DESTANI
22 Mart 2021 06:04
GÜZEL MAHALLEM
22 Mart 2021 06:04
HORHOP
27 Şubat 2021 06:04
ESKİ OTOBÜS ŞOFÖRLERİ
04 Şubat 2021 06:04
PAVLİKİANLAR VE MALATYA
30 Ocak 2021 06:04
TOMMİKS
08 Ocak 2021 06:04
ÖZKAN SÜMER
25 Aralık 2020 06:04
ADNAN IŞIK
23 Aralık 2020 06:04
ARDIÇ AĞACI
18 Aralık 2020 06:04
İCATLAR
11 Aralık 2020 06:04
FABRİKATÖR MEHMET BEY. (ARABOSMAN)
04 Aralık 2020 06:04
GEÇMİŞİNİ BİLMEYEN GELECEĞİ İNŞA EDEMEZ
26 Kasım 2020 06:04
İSPANYOL PAÇA PANTOLON
20 Kasım 2020 06:04
GÜZEL GÜNLERDİ VESSELAM
13 Kasım 2020 06:04
NE GÜZEL KOMŞUMUZDUN SEN ..
06 Kasım 2020 06:04
ŞİRKET HANI
05 Kasım 2020 06:04
BESLENME ALIŞKANLIĞIMIZ
29 Ekim 2020 06:04
ZİYARETLERİMİZ
23 Ekim 2020 06:04
HÜSEYİN ÖZHAN
19 Ekim 2020 06:04
ESKİ FOTOĞRAFÇILAR
17 Ekim 2020 06:04
HADİ DAYI
15 Ekim 2020 06:04
ZÖHRE ANADAN Bİ MEKTUP DAHA VAR...
10 Ekim 2020 06:04
DAKTİLO
02 Ekim 2020 06:04
NEREDE O ESKİ BANKALAR
25 Eylul 2020 06:04
MIH OSMAN
23 Eylul 2020 06:04
GANERE
18 Eylul 2020 06:04
ZÖHRE ANADAN MEKTUP VAR...
11 Eylul 2020 06:04
HÜSEYİN YEŞİL
31 Ağustos 2020 06:04
MALATYA MASALI
14 Ağustos 2020 06:04
MATALCI AMCA
07 Ağustos 2020 06:04
NEDEN DÜŞER GİBİ YAPTIK!!!
04 Ağustos 2020 06:04
ESKİ BAYRAMLAR
31 Temmuz 2020 06:04
GEÇMİŞE ÖZLEM
25 Temmuz 2020 06:04
KIRK AMBAR
17 Temmuz 2020 06:04
ZALATACILAR (SALATACILAR)
03 Temmuz 2020 06:04
CEMAAT KURMA
01 Temmuz 2020 06:04
PASTANELERİMİZ
26 Haziran 2020 06:04
MALATYA RADYOSU
25 Haziran 2020 06:04
BELEDİYE BAŞKANLARININ DİKKATİNE
20 Haziran 2020 06:04
MAZİDEKİ LEZZETLER. (2)
19 Haziran 2020 06:04
MAZİDEKİ LEZZETLER.
12 Haziran 2020 06:04
TABELACILAR
05 Haziran 2020 06:04
HAYRETTİN ABACI'NIN ANISINA
01 Haziran 2020 06:04
KIŞLA CADDESİ
22 Mayıs 2020 06:04
İRAN BAYRAĞI
15 Mayıs 2020 06:04
GÜLMEK LAZIM
08 Mayıs 2020 06:04
BÜYÜK BAŞKAN NURETTİN SOYKAN RUHUN ŞAD, MEKANIN CENNET OLSUN...
06 Mayıs 2020 06:04
KORONAYA BİR DE BU AÇIDAN BAKALIM.
01 Mayıs 2020 06:04
RAMAZAN GELDİ HOŞ GELDİ
24 Nisan 2020 06:04
EVDE KAL MALATYA
17 Nisan 2020 06:04
ASİMİLE OLMAK
16 Nisan 2020 06:04
ÇOCUKLUK LEZZETLERİ
10 Nisan 2020 06:04
NECATİ DİKMEN
03 Nisan 2020 06:04
BİR KERNEKLİNİN GÖZÜYLE...
27 Mart 2020 06:04
KORONA, KORONA NE İŞLER AÇTIN BAŞIMA
21 Mart 2020 06:04
ÇANAKKALE DESTANI
20 Mart 2020 06:04
KERNEK AİLE GÖL GAZİNOSU
13 Mart 2020 06:04
HÜRRİYET AİLE ÇAY BAHÇESİ
09 Mart 2020 06:04
NANO TEKNOLOJİ
02 Mart 2020 06:04
OKUDUĞUNU ANLAMAK
21 Şubat 2020 06:04
TURAN ÇEVİK
14 Şubat 2020 06:04
Bedo
13 Şubat 2020 06:04
UÇURTMA .
07 Şubat 2020 06:04
UDİ NEVRES BEY.
04 Şubat 2020 06:04
ŞEHİR KUZEYE DOĞRU BÜYÜMEMELİDİR
31 Ocak 2020 06:04
KİRAZ ÇALMAK.
27 Ocak 2020 06:04
MİSAFİRLİK
16 Ocak 2020 06:04