Dr. Hüseyin Aydıncak

KURO (KIRO) OLSAK DA KÜLTÜR BİZDEN SORULUR

21 Ocak 2024 16:14

Şimdi renk değiştiren, karanlığa, duyarlı sensörlü, uzaktan kumanda ile açılıp kapanan aydınlatması ayarlanan çeşit, çeşit ledli falan aydınlatma cihazları var. Bunları zevkle kullanıp tadını çıkartırken, eski aydınlatma cihazlarımıza da nankörlük etmiyorum. Zaman zaman hatırlıyor ve hatırlatıyorum.

BUGÜN BİRÇOĞUNUZUN HİÇ GÖRMEDİĞİ AMA BİZİM YAŞANTIMIZIN ODAK NOKTASI OLAN BAZI AYDINLATMA CİHAZLARININ GÖRSELİNİ, BİLGİLERİNİ VE YAŞAMIMIZDAKİ YERLERİNİ PAYLAŞACAĞIM.

BİZİM KÖY YAŞAMIMIZDA OCAK, SOBA ALEVİ DIŞINDAKI AYDINLATMA ARAÇLARIMIZ

1-İDARE LAMBASI, sac veya tenekeden yapılmış bir aydınlatma aracıdır. Ters huniye benzer. Alt kısmındaki hazne kısmına gaz yağı konulurdu. Üstten boruya benzer kısmından içinde yağ bulunan haznenin içine bir fitil salınırdı. Fitil gaz yağını bünyesine çekerdi. Fitil kav veya kibritle yakılarak geceleri aydınlanma(!) sağlanırdı. İsli yanardı. Çok yandığında gaz yağı kokusundan ve dumandan insanın başı ağrırdı.

En çok kullandığımız aydınlatma aletimizdi, Ahıra giderken, KENEFe giderken, HIZNAya falan giderken kullandığımız en samimi arkadaşımızdı.

Zaman zaman ablaların, annelerin saçlarını, başlarındaki yazmayı tutuşturduğu da olurdu

2-GAZYAĞI LAMBASI: içine konulan gazyağını içinde bulunan bir fitil yardımıyla yakarak ışık veren, şişeli, türlü biçimlerde olabilen aydınlatma aracı. Arka tarafında ışığı yansıtsın diye bir de aynası vardır.

Her evde bulunmazdı. Gaz yağı zor bulunurdu ,bulunsa da gazyağı alacak para yoktu.

3-MUM: parafin, donyağı ya da bunlara benzer, yavaş yanan bir maddenin, genellikle pamuktan yapılan bir fitilin üzerine döküldükten sonra.

Mum para olmadığından yaşamımızda yoktu, ama bir hayvan murdar olsa onun iç yağını eritir, içine pamuk ipliği daldırıp çıkararak dondurup mum yaparlardı

Bu zorlu koşullarda yaşadığımız için, bir de kendini elit zümreden sayan sosyete özentililerin, Üniversiteye başladığımızda memleketimizi öğrenince bizi aşağılamak için bilmem nereden ötesi KIRO (KURO) diye PAYELENDİKLERİnden onları bu konuda bilgilendirmek için

Zaman zaman paylaşımlarımda biz KIROYUZ diye konuyu mizahi olarak TİYE ALIP hem kendimle hem okurlarla biraz eğleşerek, bu terimlerin anlamlarını anlatmaya çabalıyorum.

OYSA BİZİM EVİMİZ TÜM OLUMSUZLUKLARA RAĞMEN BİR KÜLTÜR MERKEZİYDİ,

BİZ KIROLUĞUMUZDAN (Delikanlılık) o kültür yoksunlarının seviyesine inmez, onlarla tartışmaya girmezdik.

Eskimalatya, Hanardı Mahallesinden çocukluğumuzda gazyağı bulursak bir odaya 20-30 kişi doluşurduk, İlkokul son sınıftaki MUSTAFA GÜL (bibim oğlu ABONUN MUSTO )

50 li senelerde uzun kış gecelerinde Vahap Amcamların Odasında Duvara asılan gazyağı lambası ışığında duvara yaslanarak saatlerce kitap okurdu. CEMAAT çıt çıkartmadan pür dikkat dinler, konuları hafızalara depolardı.

-Atatürk’ün hayatı

(Bizi kuran kurslarına falan göndermediler, dualarımızı da türkçe yapardık. Bir tane eski türkçe ile yazılmış Atatürk kitabı vardı, sırf Atatürk’ü okuyacağım diye kendi kendime eski Türkçe harflerini öğrenmiştim kitabı okuyup anlamaya başlamıştım. Sonra Türkçesinden devam ettim.)

-Kerem ile Aslı

-Leyla ile Mecnun

-Köroğlu

-Zaloğlu Rüstem

-Aşık Ruhsati

-Karacoğlan

-Pirsultan

-Yunus Emre

-Hz.Alinin cenkleri

-Kerbela vakası (olayı) gibi kitaplar kış boyu gecelerce defalarca okunmuştur.

Hikayeler ve şiirler tarafımızdan ezberlenmişti.

Bunu bilmeyenler benim yazdığım şiirleri görünce şiirde yazdığım için şaşııyorlar. Oysa biz çekirdekten yetişmeyiz.

Dr-Hüseyin Aydıncak

NOT

PAYE; rütbe, aşama, kendilerini değerli görmek

KIRO: Görgüsüz, kaba saba taşralı kimse

Kürtçede KURO delikanl, genç erkek

KENEF: Tuvalet

HIZNA: Evde kiler olarak kullanılan yer

MURDAR: Dinî kurallara uygun olarak kesilmemiş olan (hayvan).

TİYE ALMAK: biriyle alay etmek, eğlenmek

CEMAAT: Bir araya gelmiş, toplanmış insanlar

Yorumlar (0)

Kalan karakter : 450

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!

Yazarın Diğer Yazıları

HASTAMI SAÇ TARARKEN GÖRDÜM, ADINI SÜSLÜ KOYDUM
29 Eylul 2025 16:14

ANNELERİN; ANNE OLACAĞI ZAMANI SEÇME HAKKI YOKTUR
29 Ağustos 2025 16:14

BAL TUTMASI VAKASI
17 Haziran 2025 16:14

ESKİDEN DOKTORLUK BAYAĞI MACERALIYDI
08 Mayıs 2025 16:14

MALATYA'nın EŞGİLİ EKMEĞİ
20 Nisan 2025 16:14

ODTÜ'DEKİ KASİYERLİK İŞİMİ DE ANLATAYIM
16 Nisan 2025 16:14

Hani derler ya 'Bir dokun bin ah işit'
10 Nisan 2025 16:14

SİZ HİÇ ARKLARDAN, DERELERDEN, GÖLETLERDEN SU İÇTİNİZ Mİ?
16 Mart 2025 16:14

KUĞULU PARKI GEZDİM
10 Mart 2025 16:14

BUGÜNKÜ KONUM İŞ YERİ HEKİMLİĞİ
03 Mart 2025 16:14

BUGÜN BİRAZ ADIYAMAN KONUŞALIM
27 Şubat 2025 16:14

HADİ BUGÜN DEVELEME OYNAYALIM
18 Şubat 2025 16:14

ŞEKER DÜŞÜKLÜĞÜ KOMASINDAN ÇIKTI
13 Şubat 2025 16:14

SOSYAL HİZMETLERDEKİ ÇOCUKLAR
04 Şubat 2025 16:14

ŞİMDİ HERŞEY LAYLON OLDU
27 Ocak 2025 16:14

DELİLİKLERİM HASTALARIMIN ÇOOOK İŞİNE YARADI ÇOOOK
20 Ocak 2025 16:14

ESKİDEN YENİ YILI NASIL KUTLARDIK
01 Ocak 2025 16:14

ET FİYATLARI UÇTU BARİ ANISIYLA OYALANALIM
29 Aralık 2024 16:14

DOKTORLUK YAŞAMIMA DOĞAL YAŞAMI, HAYVAN SEVGİSİNİ DE KATTIM...
18 Aralık 2024 16:14

EV YOĞURDU
06 Aralık 2024 16:14

BUGÜN BİR GENÇLİK ANIMI PAYLAŞACAĞIM, SEVERSİNİZ SANIYORUM
19 Kasım 2024 16:14

DOKTORUN, PROĞRAMINI BİR HASTA ALT ÜST EDER
13 Kasım 2024 16:14

YAZIM BİRAZ UZUN AMA SIKILMAZSINIZ
11 Kasım 2024 16:14

Size LOŞO'NUN ÜZÜCÜ HİKAYESİNİ ANLATAYIM
02 Kasım 2024 16:14

BUGÜN GENE BÖYGANAMI (BABAANNEMİ) ANACAĞIM.
05 Ağustos 2024 16:14

İTİRAF EDİYORUM
27 Haziran 2024 16:14

İLK DEFA LOKANTADA YEMEK YEDİM!
21 Haziran 2024 16:14

ŞİMDİ KAMU KURUMLARINDA İTİBARDAN TASARRUF EDİLMİYOR
29 Nisan 2024 16:14

YAV BİZLER TESADÜFEN YAŞAMIŞIZ... İBO HAŞHAŞTAN AĞULANDI
13 Nisan 2024 16:14

BİR ÇIRAKLIK ANISI KÖMÜRLÜ ÜTÜ
23 Mart 2024 16:14

Ne Yediğimizi Bilmiyoruz
30 Ocak 2024 16:14

KESTANE KEBAP YEMESİ SEVAP
28 Ocak 2024 16:14

Malatya Usulü Kaburga Dolması
23 Ocak 2024 16:14

ESKİDEN YENİ YILI BİZLER NASIL KUTLARDIK
30 Aralık 2023 16:14

BİZ ÖMÜR BOYU UZAK DURDUK
14 Aralık 2023 16:14

DİPDEN DORUĞA DOKTOR KIYMETİ BİLİNMİYOR
28 Kasım 2023 16:14

AKIL VEREN ÇOOOKKK, FİKRİ OLAN YOOOKKK…
17 Kasım 2023 16:14

BİR 'SENS CLİNİQUE' VAKASI
15 Kasım 2023 16:14

BU DOKTORLAR NASIL OLUYOR DA DELİRİYOR?
09 Kasım 2023 16:14

2 Adet Hastalık Kestirme, Jiletlleme Vakası
05 Kasım 2023 16:14

İNSAN SEVDİĞİ MESLEĞİ YAPMALI
03 Kasım 2023 16:14

HASTAM İÇİN SUÇ İŞLEDİM, PİŞMAN OLMADIM...
11 Ekim 2023 16:14

SERUM SETİNDEN İDRAR YOLU SONDASI YAPTIM
05 Ekim 2023 16:14

MUAYENE ÜCRETİM
26 Eylul 2023 16:14

DOKTORCUĞUM SENİN JARGONUNU SEVSİNLER
21 Eylul 2023 16:14

HELE Bİ SORUN NEDEN DÖVDÜM?
31 Ağustos 2023 16:14

AYAKLARINIZI SEVİN ONLARI KORUYUN
04 Ağustos 2023 16:14

BİR KARA TREN ANISI
11 Temmuz 2023 16:14

Olmaz Olmaz Demeyin
02 Temmuz 2023 16:14

3 Milletvekilini Rahmetle Anıyorum
21 Haziran 2023 16:14

BU RUHSATLARI HATIRLADINIZ MI?
16 Haziran 2023 16:14

AVRAT KÜFDESİ
02 Haziran 2023 16:14

BUGÜN GÖR KİMLER KOMALIK OLACAK
16 Mayıs 2023 16:14

PENDİR GELDİ PENDİR
13 Mayıs 2023 16:14

ODTÜ'LÜ HÜSEYİN...
13 Nisan 2023 16:14

ANNEMİN KARA ÇARŞAF VE MAHALLE BASKISINA KARŞI VERDİĞİ MÜCADELE
03 Nisan 2023 16:14

YURDUM ÖĞRETMENLERİ NELER YAŞIYOR...
02 Nisan 2023 16:14

BİRÇOK İNSAN KIRSAL YAŞAMDAN HABERSİZDİR
19 Mart 2023 16:14

BİR 14 MART TIP BAYRAMI ANISI
16 Mart 2023 16:14

PSİKİYATRİSTE GİTMEK, PSİKOLOĞ DESTEĞİ ALMAK DELİLİK DEĞİLDİR!
27 Şubat 2023 16:14

OLMAZ OLSUN BÖYLE ÖRF, OLMAZ OLSUN BÖYLE TAZİYE
25 Şubat 2023 16:14

Güvenlik Meseleleri
10 Aralık 2022 16:14

İster İnanın İster İnanmayın
22 Kasım 2022 16:14

Pöt Pöt Pötürcek
11 Kasım 2022 16:14

TERZİ ÇIRAKLIĞINDAN-DOKTOR OLMAK KOLAY OLMADI BE...
08 Kasım 2022 16:14

HOBİ ÇİFTLİĞİMİN HALLERİ
05 Kasım 2022 16:14

MEZARLIKTAN GEÇERKEN KORKTU, SONRA ORMANDA KENDİNİ ASTI
05 Kasım 2022 16:14

Tüm Yazılar