TGC Polisiyeden Edebiyata Söyleşisi yapıldı

Moderatörlüğünü TGC Kültür Sanat Komisyonu Üyesi Esin Yolçınar’ın yaptığı söyleşinin konukları, özellikle polisiye üzerine çalışmalarıyla bilinen araştırmacı, yazar, çevirmen Erol Üyepazarcı ve Yeditepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Didem Ardalı Büyükarman oldu.

ESİN YOLÇINAR: GAZETECİLİK VE POLİSİYE ARASINDA YAKIN BİR İLİŞKİ VAR
Uzun yıllar polisiyenin bir edebi tür olmadığı konusunda tartışmalar olduğuna dikkat çekerek toplantıyı açan TGC Kültür Sanat Komisyonu Üyesi Esin Yolçınar, artık bu tartışmanın sonlandığını belirtti ve ekledi:

“Polisiye edebi bir türdür, ciddi bir iştir. Polisiye okumak da hafife alınacak bir iş değildir. Okuyanlar da has edebiyatseverlerdir. Gazetecilik ve polisiye arasında çok yakın bir ilişki var. Gazeteciler hem polisiye kitap yazmış, hem de polisiye eserlere soruşturmacı olarak girmiş yan karakterler olmuştur. İlk polisiye yazarlarından biri olan Ahmet Mithat Efendi’nin masasının bulunduğu TGC Basın Müzesi’nde bu toplantıyı yapıyor olmamız çok anlamlı.”

EROL ÜYEPAZARCI: TÜRKİYE POLİSİYE ROMANDA ÖNDE OLAN ÜLKELERDENDİR
Türkiye’de polisiye konusundaki araştırmaları ve çevirileriyle tanınan Erol Üyepazarcı ise
“Basın Müzesi’nde bu toplantıyı yapmak beni çok heyecanlandırdı. Polisiye edebiyat gazeteci yazarlarla başlamıştır, gelişmiştir. Bugünkü aşamasına gelmiştir” dedi ve şöyle devam etti:

“Polisiye konusunda Türkiye İngiltere, Fransa ve Amerika’dan sonra dördüncü ülkedir. Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde çok başarılı örnekler verilmiştir. Gazeteci yazarlar polisiye romanda başı çekmişlerdir. Polisiye roman genellikle son yıllara kadar edebiyatın küçümsediği popüler roman türüne soktukları değer vermedikleri bir edebi türdü. Polisiye romanda illa cinayet olacak diye bir şey yoktur. Polisiye romanda suç vardır. Muamma vardır. Türkiye’de ilk çevrilen hikaye Sherlock Holmes Dilenci isimli bir öyküdür. Sherlock Holmes’in yazarı Arthur Conan Doyle 56 uzun öyküsü vardır. 41’inde cinayet yoktur. Polisiye romanı muamma içeren suçun anlatıldığı eserlerdir diyorum. Polisiye de edebiyatın bir türüdür. Avrupa’da polisiye romanın ilk örnekleri ülkemizde verilmiştir. Bizdeki ilk polisiye roman 1873 yılında gazeteci-yazar Münir Süleyman Çapanoğlu’nun deyimiyle ‘Efendi Babamız’ denilen Ahmet Mithat Efendi’nin Tercümanı Ahval Gazetesi’nde tefrika edilen Esrar-ı Cinayat romanıdır. Dört dörtlük bir romandır. Büyük ilgi görür. 1884 yılında kitap olarak yayınlanır. TGC’nin Başkanlarından Cevat Fehmi Başkut da Valide Sultanın Gerdanlığı isimli çok başarılı bir polisiye roman yazmıştır.”
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM ARDALI BÜYÜKARMAN: AHMET MİTHAT EFENDİ POLİSİYE ROMANLARINDA GAZETECİLİĞİ YÜCELTMİŞTİR
Osmanlı polisiyesi konusunda çalışan ve bu konuda ders veren Didem Ardalı Büyükarman ise polisiye roman konusundaki çalışmalarından örnekler verdi. TÜBİTAK’ın desteğiyle polisiye romanın gelişimi konusunda bir çalışma yaptıklarına dikkat çeken Didem Ardalı Büyükarman, “1883-1928 arasındaki eserleri topladık. Toplamda 400’ü aşkın Arap alfabesiyle yazılmış roman vardı. Biz 170’ini bulabildik. Erol Üyepazarcı’nın arşivinden yararlandık. Üç yıl sonra araştırmayı bitirdik” diye konuştu. Basın Müzesi’nde masası bulunan Ahmet Mithat Efendi’nin polisiye romanlarda gazeteciliği de yücelttiğini belirten Didem Ardalı Büyükarman , “Esrar-ı Cinayat Romanında gazetenin anlamı da tartışılır. Kitapta Ahmet Mithat Efendi savcılık sistemini, adli tıp sistemini anlatır. Gazeteciliğin onurundan meslek ahlakından söz eder” dedi.

Toplantıya TGC Başkanı Turgay Olcayto, Genel Sekreter Sibel Güneş, Genel Sayman Ahmet Özdemir, Onur Kurulu Üyesi Nevin Akkaya, Kültür Sanat Komisyonu Başkanı Eray Canberk, Kültür Sanat Komisyonu Üyesi Aybeniz Ece Uçan, TGC İdare Müdürü Cem Çapanoğlu, TGC Basın Müzesi Müdürü Saadet Altay ve Yardımcısı Nedim Kavuk ile üyeler, kitapsever katıldı.